0
فروشگاه اینترنتی صنایع دستی رابین (برندینگ، بسته‌بندی و فروش آنلاین)
021-88931044
کندوان

معماری صخره‌ای

در یک صخره طبیعی با تراش و کندن صخره، حفره¬ای ایجاد می‌شود و به‌تدریج با وسعت دادن به حفره فضای مورد نیاز مثلاً خانه و یا آرامگاه ایجاد می‌شود؛ این محصول مبارزه انسان با صخره، «معماری صخره‌ای» نام دارد. به‌عبارت‌دیگر معماری صخره¬ای از مصالح آزاد و معمول ساختمانی به وجود نمی‌آید بلکه در صخره طبیعی ایجاد شده و در جهت عکس معماری آزاد و معمولی عمل می‌کند.
معماری معمولی کالبد یک بنا را به وجود می‌آورد و به‌وسیله آن از فضای بزرگ و نامحدود به یک فضای محدود و مشخص می‌رسد. درواقع در معماری آزاد و معمولی، فضا به‌صورت قالب و کالبد مشخص‌شده درآمده و به‌این‌ترتیب یک بنا در ابعاد مشخص ساخته می‌شود، درصورتی‌که در معماری صخره¬ای عکس آن عمل می‌شود به‌این‌ترتیب که معماری از یک فضای کوچک و محدود آغاز شده و به فضای بزرگ می‌رسد.

کندوان
کندوان

معماری صخره¬ای از نظر فضا و کالبد به دو نوع تقسیم می‌شود:
• بناهایی که به‌کلی آزاد شده‌اند یعنی ابتدا قسمتی از کوهی را بریده و جدا کرده و سپس در درون آن فضاهای متعدد ایجاد نموده‌اند. در این نوع بناهای صخره‌ای می‌توان پنجره و نورگیر نیز تعبیه نمود. نمای خارجی آن‌ها را نیز می‌توان حجاری کرده و منقوش نمود مانند بسیاری از معابد صخره‌ای هندوستان و یا قبور صخره‌ای در نزدیک بیت‌المقدس.
• بناهایی که در درون کوه کنده شده‌اند. در این نوع بناها فقط فضاهای داخلی صخره که به‌صورت اتاق و در اثر حجاری آماده شده، مطرح بوده است و هیچ‌گونه پنجره و یا نورگیری غیر از ورودی ندارد.
از مهم‌ترین انواع معماری صخره‌ای در ایران گوردخمه‌های مادی هستند که ریشه و منشأ آن‌ها به معماری اورارتویی (تمدنی در حوالی دریاچه وان در ترکیه امروزی) بازمی‌گردد. تا قبل از مادها در هیچ‌یک از نقاط ایران (البته غیر از مقبره صخره‌ای حسنلو که توسط دایسون کشف شده است) گوردخمه صخره‌ای دیگری کشف نشده است. ساخت گوردخمه‌ها در دوره هخامنشی نیز ادامه می‌یابد.

معماری صخره‌ای کندوان
معماری صخره‌ای کندوان

برخلاف آرامگاه‌های صخره‌ای عصر «هخامنشی» که صاحبانشان مشخص شده و همگی مربوط به پادشاهان هستند مقابر صخره¬ای منصوب به «مادها» را نمی‌توان قطعاً به شخص خاصی نسبت داد اما به‌احتمال قریب‌به‌یقین همه این گوردخمه‌ها همان‌طوری که در «اورارتو» نیز مرسوم بود جهت تدفین پادشاهان، شاهزادگان، امیران و بزرگان و افراد روحانی مانند «مغ‌ها» ایجاد گردیده است. ولی به علت مورد تهاجم قرار گرفتن آن‌ها در طول زمان، در رابطه با چگونگی تدفین مردگان در داخل آن‌ها و یا از ماهیت و چگونگی اشیایی که همراه اجساد داخل قبور قرار می¬داده¬اند هیچ‌گونه اطلاعاتی در دست نیست

در تدوین مطلب فوق از منابع ذیل استفاده شده است:

کتاب اسطوره‌های حیات و مرگ، اثر سی. ای بورلند، ترجمه محمدحسین باجلان فرخی
کتاب شناخت اساطیر ایران، اثر جان هینلز، ترجمه ژاله آموزگار و احمد تفضلی

نظر دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سبد خرید

ارسال رایگان و آنی ( سفارش‌های بالای 100 هزار تومان برای تهران‌ و سفارش‌های بالای 150 هزار تومان برای شهرستان)

حساب کاربری

ثبت نام

ورود