0
فروشگاه اینترنتی صنایع دستی رابین (برندینگ، بسته‌بندی و فروش آنلاین)
021-77649262

پوشاک مادها و هخامنشیان

بسیاری از پژوهشگران معتقدند در بررسی هنر خاورِ نزدیک (کشورهای غرب و جنوب غرب آسیا) تفاوت میان مردم غالباً بر اساس لباس‌هایشان مشخص می‌شود. مردمِ قدیمِ خاور نزدیک، به پوشیدن سبک‌های گشاد و آزاد تمایل داشته‌اند و لباس‌هایشان معمولاً متشکل از دامن‌های چین‌­دار، تن‌پوش‌های رویی پیچیده شده به دور بدن و تونیک بوده است.
احتمال می­‌رود در انتهای هزاره دوم قبل از میلاد (حدود ۴ هزار سال پیش) آریاییان مهاجر، از سرزمین مادری‌شان لباسی آورده باشند که شامل کلاهی بلند و نیم‌تنه و شلوار چرمی تنگ و چسبان، یک بالاپوش آستین‌بلند و چکمه ­باشد. آریایی­‌ها پیراهن چین‌­دار خاور نزدیک را پذیرفته و آن را اصلاح کردند و به آن سربند یا کلاه شیاردار بلندی که احتمالاً از سربند «آشوری» اقتباس شده بود افزودند. به‌این‌علت برخی اوقات پژوهشگران این سبک را «لباس پارسی» و لباس برگرفته از آسیای میانه را «لباس مادی» نامیده‌­اند.
با توجه به اینکه مادها با خصوصیات زندگی شبانی و روستایی به ایران آمده بودند، پس لباس خاص شبانان و قبایل کوچنده را داشتند. البته سیستم خاص ملوک‌الطوایفی آن‌ها ایجاب می‌­کرده است که هر قبیله برای خود مشخصه و نشان خاصی در وجوه مختلف فرهنگی داشته باشد و پوشاک نیز به‌عنوان یک عنصر فرهنگی از این موضوع مستثنا نیست.
به‌مرورزمان با افزایش ثروت و ایجاد حکومت و امنیت نسبی، لباس جنبه تجملی یافت و مادها کفش­‌های ساق بلند مخصوص راهپیمایی طولانی در زمین­های گل­‌آلود را کنار گذاشتند. البته این تحول صرفاً در طبقات بالای اجتماعی اتفاق افتاد. «ویل دورانت» در مورد مردم این دوران می­‌نویسد: «طبقات بالای اجتماع بنده مد و زندگی تجملی بودند، مردانشان شلوارهای قلاب‌دوزی شده می­‌پوشیدند و زنان خود را با جواهرات می­‌آراستند.

حتی زین‌وبرگ اسبان را با طلا زینت می­‌دادند. قوم ساده­‌ای که پیش‌ازاین به چوپانی زندگی می­‌کردند و از سوار شدن به ارابه­‌های خشک لذت می­‌بردند اکنون کارشان آن بود که بر ارابه­‌های گران‌بها سوار می­‌شدند و از مجلس جشنی به مجلس جشن دیگر می‌­رفتند».
«هرودت» تاریخ‌نگار یونانی می‌گوید پارسیان برحسب عادت همواره لباس مادها را می‌پوشیدند. نقش مُهری که از تخت جمشید به‌دست ‌آمده است، «کوروش اول» پادشاه هخامنشی را در قامت سوارکاری ملبس به جامه­‌ای چسبان نشان می­‌دهد. در نقش برجسته دیگری از مقبره داریوش، فردی که حامل سلاح داریوش است و هرودت او را پارسی معرفی کرده لباس مادها را پوشیده است. بر این اساس در این دوره لباس به‌تنهایی نمی‌تواند معیار ملیت تلقی شود و بهتر است که سبک پوشش گشاد و آزاد را «لباس درباری» و سبک پوشش تنگ و چسبان را لباس «سواره‌نظام» نامید.
لباس مردان هخامنشی را می‌توان به ۵ گروه تقسیم کرد: ۱- لباس درباری ۲- لباس سواره‌نظام ۳- سبک یونانی شامل یک تونیک کوتاه و ردای گشاد جلوباز ۴- سبک هندی شامل یک دامن مردانه با بالاپوش یا بدون آن ۵- لباس جلگه­‌نشینان شامل یک روپوش بلند که تا زانو یا قوزک پا می­‌رسد به‌اضافه یک عبا.
از یک نقش برجسته آشوری در نینوا که مادها را در حال کوچاندن نشان می­‌دهد چنین برداشت می­‌شود که زنان مادی با صورت و مویی باز حرکت می­‌کردند و پیراهنی تنگ تا مچ پا با آستینی کوتاه در برمی‌کردند و ظاهراً در فعالیت­‌های اقتصادی دوشادوش مردان شرکت داشتند. از لباس زنان هخامنشی اطلاعات بسیار اندکی در دست است زیرا تصاویر بسیار کمی از زنان در آثار این دوره بازنمایی شده است و اندک نقوشی که باقی مانده نیز بیشتر به زنان درباری می­‌پردازند. در این تصاویر زنان درباری لباس چین­‌دار و پرحجمی پوشیده‌اند و بالاپوشی چادر مانند سر و گردنشان را پوشانده است.

در تدوین مطلب فوق از منبع ذیل استفاده شده است

– کتاب باستان‌شناسی و هنر دوران تاریخی، تالیف علی‌اکبر سرافراز و بهمن فیروزمندی

نظر دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سبد خرید

ارسال رایگان و آنی ( سفارش‌های بالای 100 هزار تومان برای تهران‌ و سفارش‌های بالای 150 هزار تومان برای شهرستان)

حساب کاربری

ثبت نام

ورود