0
فروشگاه اینترنتی صنایع دستی رابین (برندینگ، بسته‌بندی و فروش آنلاین)
021-77649262
مراحل ساخت چرم به روش سنتی

مراحل ساخت چرم به روش سنتی

ساخت چرم (روش سنتی) شامل مراحل ذیل است:

تهیه پوست: در روش سنتی تولید چرم، بیشتر از پوست گاو استفاده می­‌شود؛ زیرا در مرحله لش‌­زنی و سایر مراحل امکان صدمه دیدن پوست کمتر است و از سوی دیگر محصولات مرغوب­‌تری نیز حاصل می‌­شود.
شستشو: پوست­‌ها را ۳ تا ۶ روز در آب قرار می‌دهند تا نمک و حالت خشکی آن از بین برود. این نمک پس از جدا کردن پوست از لاشه به آن اضافه‌شده است.
موگیری یا عورام­‌کاری: در این مرحله پوست را در خمره­‌های لعابی حاوی «محلول آهک» قرار می­‌دهند. بعد از ۴ تا ۶ روز محلول آهک بافت‌های پوست را از هم بازکرده و موهای آن را نرم می‌­کند. در ادامه پوست را از خمره بیرون آورده و آویزان می­‌کنند و با کارد ویژه‌ای آن را عورام‌کاری می­‌کنند (موهای روی پوست رو جدا می‌کنند). در این مرحله به پوست‌ها «توله آهکی» نیز گفته می‌شود.
لش‌زنی: پس از عورام‌کاری، چرم که در این مرحله اصطلاحاً به آن «خام» گفته می‌شود را به خمره دیگری منتقل می‌­کنند و روی آن «آرد جو» می­‌پاشند. عمل تخمیر باعث می­‌شود پوست ورم ‌کرده و نسبت به مواد دباغی حساس شود. با این کار گوشت­‌های اضافی روی خام شل شده و آهک‌هایی که قبلاً روی آن پاشیده­‌اند خنثی می‌شود. این فرایند که «آرد جو کردن» نامیده می‌­شود در زمستان ۲۰ روز و در تابستان ۱۵ روز طول می­‌کشد. پس از طی شدن این زمان پوست‌ها را از خمره بیرون آورده و روی یک تیر که اصطلاحاً به آن «خارچوغ» گفته می‌شود، می‌گذارند. سپس گوشت‌های اضافی آن را جدا می‌کنند که به این عمل «داس کردن» می‌گویند، داس چاقویی‌ست که دارای دو دسته است. بعد از این مراحل دوباره خام را به مدت ۳ تا ۴ روز در خمره آرد جو می­‌گذارند تا پخته شود.
نمک پاشیدن: در این مرحله پوست‌ها را ۳ تا ۴ روز در ظرفی عمیق (قدح) گذاشته و روی هر کدام نمک می­‌پاشند.

مراحل ساخت چرم به روش سنتی
مراحل ساخت چرم به روش سنتی

مازو کاری: پوست را درون گودال­‌هایی به عمق ۲ متر گذاشته و روی آن‌ محلولی از آب و «مازو» می­‌ریزند و سپس لگدمال می­‌کنند. پوست­‌ها برای دو دوره ۱۰ روزه، در این محلول خوابانده شده و هر روز لگدمال می‌­شوند تا مازو به‌خوبی وارد پوست شود و بعد آن‌ها را در آفتاب خشک می­‌کنند.
سنگ‌­زنی: پوست مازوکاری شده را روی تخت‌ه­ای که در زیر آن چهارپایه (کرسی) قرارگرفته، می­‌گذارند و بخشی از چرم که گوشت به آن چسبیده را با «سنگ‌­پا» پرداخت می‌­کنند.
پیه­‌زنی یا پیه­‌کاری: در این مرحله برای نرمیِ چرم از «پیه» آب‌شده (چربی بدن حیوانات) استفاده می‌­شود و بعد از پیه‌کاری چرم را می‌­شویند.
رنگ‌زنی: برای رنگ‌کاری چرم، رنگ‌هایی مثل گلرنگ، ِگل‌وَرَز – گیاه کوهی کوچک و سفیدرنگ- و رنگ نارنجی، استفاده می­‌شود. پس از رنگ زدن، چرم‌ها را آویزان می‌کنند تا کاملاً خشک شود.
صیقل‌­زنی: برای براق شدن چرم روی آن را با «سنگ یشم» که سنگی سبزرنگ و صاف است می‌­سایند.
× مراحل تولید چرم به روش سنتی در گذشته حدوداً ۳ ماه به طول می‌­انجامید.

مطلب فوق با استفاده از منبع ذیل تدوین شده است.

کتاب صنایع‌دستی کهن ایران اثر هانس وولف، ترجمه سیروس ابراهیم‌زاده

نظر دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سبد خرید

ارسال رایگان و آنی ( سفارش‌های بالای 100 هزار تومان برای تهران‌ و سفارش‌های بالای 150 هزار تومان برای شهرستان)

حساب کاربری

ثبت نام

ورود