0
فروشگاه اینترنتی صنایع دستی رابین (برندینگ، بسته‌بندی و فروش آنلاین)
021-77649262

کیومرث که بود؟

شاهنامه اثری است که دربرگیرنده‌ی اسطوره­‌ها، رخدادهای پهلوانی و تاریخی ایران است. دوران اسطوره­‌ای در شاهنامه با «پیشدادیان» که نخستین دودمان فرمانروا هستند آغاز می­‌شود. واژه «پیشداد» به معنای نخستین کسی که قانون آورده است، بر همین مضمون اشاره دارد.
بنا بر نوشته­‌های اَوستایی، نخستین فرمانروا کسی است که دستورات «اهورامزدا» را اطاعت کرده و اهورامزدا تبار آریایی را از او آفریده است. اسطوره «گیومرث» در متون اوستایی و «پهلویِ میانه» با آنچه در شاهنامه به آن اشاره شده است متفاوت است. در متون اوستایی و پهلوی میانه گیومرث نخستین انسان و در شاهنامه فردوسی کیومرث نخستین فرمانروا است.
نام «گیومرث» در متون پهلوی و «کیومرث» در تاریخ‌نگاری اسلامی از واژه اوستایی «گیه مرت» ریشه گرفته است. «گیه» به معنی جان و «مرت» به معنی درگذشتنی و میرا است. درواقع گیومرث به معنای «زندگانی میرا» یا «حیات فانی»، به زندگی انسانی اشاره دارد.

کیومرث سی سال پادشاه جهان بود و در متون پهلوی میانه و شاهنامه فردوسی به سکونت او در کوه اشاره شده است. او پلنگینه (پوست پلنگ) می­‌پوشید و همه جانوران رام او بودند. نخستین بار در دوره او بود که انسان به کشاورزی پرداخت.

که چون نو شد او بر جهان کدخدای نخستین به کوه اندرون ساخت جای

سر بخت و تختش بر آمد به کوه پلنگینه پوشید خود با گروه

از او اندر آمد همی پرورش که پوشیدنی نو بُد و نو خورش

دشمن کیومرث در جهان اهریمن بود و سرانجام نیز دیوی اهریمن­‌زاده به او حسادت کرد و به جنگ با وی برخاست. در این نبرد سیامک فرزند کیومرث کشته شد. از سیامک پسری ماند به نام هوشنگ که در دامان کیومرث پرورش یافت و از پی خونخواهی پدر، سپاهی آماده کرد و آن دیوی که سیامک را کشته بود از پای درآورد، پس‌ازاین انتقام، کیومرث درگذشت و هوشنگ پادشاه شد.
میان پادشاهان اسطوره‌­ای ایران، کیومرث از نظر عظمت به شهرت پادشاهانی مانند جمشید و فریدون نیست ولی از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است.
یکی از زیباترین نگاره­‌هایی که بارگاه او را به تصویر کشیده است متعلق به مکتب دوم تبریز و شاهنامه شاه‌طهماسبی است که توسط سلطان محمد نقاش مصور شده است.

در تدوین مطلب فوق از منابع ذیل استفاده شده است.

لغت­نامه دهخدا

کتاب حماسه‌سرایی در ایران اثر ذبیح‌الله صفا

کتاب پژوهشی در اساطیر ایران اثر مهرداد بهار

نظر دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سبد خرید

ارسال رایگان و آنی ( سفارش‌های بالای 100 هزار تومان برای تهران‌ و سفارش‌های بالای 150 هزار تومان برای شهرستان)

حساب کاربری

ثبت نام

ورود