0
فروشگاه اینترنتی صنایع دستی رابین (برندینگ، بسته‌بندی و فروش آنلاین)
021-77649262
آجرکاری برج خرقان

آجرکاری

از مهم‌ترین و معروف‌ترین مصالح ساختمانی که بعد از سنگ و خشت در بنایی به کار رفته است، «آجر» است. از همان زمانی که انسان با آتش آشنا شد متوجه شد، اگر گل‌های فشرده که بعدها به شکل «خشت» از قالب درآمد، در جوار آتش قرار داده شود بادوام‌تر و محکم‌تر خواهد بود و بدین ترتیب آجر شکل گرفت. تزیین بنا با آجر که به «هزاره باف» شهرت دارد، پیش‌تر در «عراق» رایج بوده است. البته بعضی از معماران در مورد اختراع و ابتکار آجرکاری توسط عراقی‌ها، تردیدآمیز برخورد کرده‌اند. استفاده از آجر در تزیین بنا در ایران، در طی ادوار تاریخی و به‌مرورزمان تکامل یافت. درواقع ساخت‌وساز و نماسازی با آجر مراحل آغازین رشد خود را در دوره‌های سامانیان، غزنویان و آل‌بویه گذارند و در دوره «سلجوقی» به اوج شکوفایی خود رسید.

آجرکاری برج خرقان
آجرکاری برج خرقان

کاربرد آجر در ساخت‌وساز بناهای اسلامی اهمیت بسیاری دارد و استفاده از آن به‌عنوان عنصر بصریِ متناسب با شرایط اقلیمی و مقاوم در برابر تغییرات جوی، جایگاه شاخصی را در معماری اسلامی به آن داده است. از جنبه‌های مهم کاربرد آجر در معماری اسلامی ایران، نقش «ساختاری» و «تزیینی» آن در ابنیه است. سلجوقیان با شناخت قابلیت‌های آجر، استفاده بسیار تکامل‌یافته‌ای از آن کردند و درنتیجه آثار ماندگاری از «جادوی آجر ایرانی» را در ساخت و تزیین بخش‌های مختلف معماری بر جای گذاشتند.
روش آجرکاری با متداول شدن انواع شیوه‌های به¬هم پیوستن آجرها آغاز شد. بعضی از آن‌ها دارای آجرهایی برجسته هستند که بدین ترتیب این آجرهای برجسته سایه و روشن ایجاد کرده و سبب شده است که برای تزیینات کتیبه‌ها از این مصالح استفاده شود. یکی از شاخص¬ترین نمونه این نوع کار، گنبد کوچک مسجد جمعه اصفهان است که در زمان وزیر بزرگ سلجوقیان «نظام¬الملک» و به‌فرمان او ساخته شده است.
آجر چه به‌تنهایی و چه در ترکیب با عناصر دیگر مانند «گچ» نشان از شناخت معمار ایرانی از این عنصر و استفاده متناسب و به‌جا از آن در زمینه ساخت‌وساز و تزیینات است. معماران و آجرکاران با استفاده از شیوه‌های مختلف چینش آجر، نقوش، کلمات و طرح‌های زیبا به وجود آورده‌اند.

در تدوین مطلب فوق از منابع ذیل استفاده شده است:

مقاله آرایه‌های معماری سنتی در مساجد ایران، اثر جمشید مهرپویا
مقاله کیمیای آجر و نقش در گنبد خاکی مسجد جامع اصفهان، اثر فریبا آزادی
مقاله تبیین مفاهیم تزیینات هندسی آجرکاری معماری سلجوقی، اثر زینب رشوند

نظر دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سبد خرید

ارسال رایگان و آنی ( سفارش‌های بالای 100 هزار تومان برای تهران‌ و سفارش‌های بالای 150 هزار تومان برای شهرستان)

حساب کاربری

ثبت نام

ورود